ter inleiding een stukje uit de Zweedse Metro (ja, die hebben ze hier ook):
Ett kaos med fylleri, våldtäkt och misshandel. Så summerar polisen i Uppsala årets valborgsmässofirande.
Vertaling: "Een chaos met dronkenschap, verkrachting en mishandeling. Zo beschrijft de politie van Uppsala de jaarlijkse valborgsfestiviteiten." En ik was daar ter plaatse...oeps!
Wel, dat eerste heb ik absoluut gemerkt, de laatste twee gelukkig niet. Ik ben dan ook niet gebleven voor de uitbarsting 's nachts. Maar laat ik bij het begin beginnen.
De valborgfeesten omspanden eigenlijk het hele weekend. Op vrijdagavond was er kvallborg (vermoedelijk een samentrekking van kväll (avond) en valborg). Dan is er de dag zelf, ook wel sista april (laatste april) genoemd. Tenslotte is er de första maj (raad de betekenis...)
Valborg is een andere vorm van valborgsmässoafton, wat in het Nederlands 'Walpurgisnacht' genoemd wordt. Het is een van oorsprong voor-christelijk feest, dat verband houdt met wicca's en heidense rituelen. In Zweden is het heden ten dage vooral gekend als een groots studentenfeest (vnl in Uppsala) waar de lente wordt verwelkomd.
Dat leek dus zeker de moeite om eens te gaan bekijken. Ik was klaarblijkelijk niet de enige die
er zo over dacht. De trein zat stampvol, in die mate dat zelfs het hele gangpad gevuld was met passagiers. In de metro heb ik dat wel meer meegemaakt, maar in de trein??Het was dus een hele bende die aankwam in het station van Uppsala. Het eerst evenement van de dag hadden we gemist: het ontbijt. Bedenk echter hoe dit er uitziet: op valborg zet men zich gezellig langs de oever van de rivier of in een willekeurig park en nuttigt een ontbijt van aardbeien, rijkelijk besproeid met champagne (of andere bubbeldrank). Skål!
Dat laatste woord zet een beetje de teneur voor de rest van de dag (en denkelijk ook de nacht). Eerlijkheidshalve moet ik eraan toevoegen dat het 's morgens heel goed meeviel. Toen ging namelijk het volgende evenement door: forsränningen (rafting).
Vele teams namen het tegen elkaar op in een afvaart van de Fyrisån, de rivier annex kanaal die door de stad stroomt. Creativiteit troef! Het was niet echt een race, maar meer een mogelijkheid voor de kunstenaars om hun bootbouwkunsten te demonstreren. Er zaten echte kunststukjes bij. Een quasi compleet overzicht is te vinden onder de titel 'Valborg' in mijn fotosectie over Zweden. De meesten schenen te zijn vertrokken van een houten kader met daarop een constructie van...piepschuim (isomo). Dat dit niet al te stevig was laat zich raden. Voeg daar nog aan toe dat het parcours enkele watervalletjes inhield (waaronder een helemaal in het begin) en je begrijpt wellicht wel dat het water er af en toe als een slagveld uitzag.
Natuurlijk waren er ook een aantal onfortuinlijke zwemmers. Dat moet bijzonder koud geweest zijn. Het moge hier dan uiteindelijk lente zijn (alles ziet er weer groen uit!), het kan af en toe toch nog frisjes zijn.
Er deden zich gelukkig geen ongelukken voor.
Dé plek om je lunch te eten of gewoon wat te verpozen met vrienden was ongetwijfeld Ekonomikumparken. Voor de gelegenheid werd het herschapen tot een festivalterrein. Er was bijna letterlijk geen plek waar je nog kon staan: het hele park zat vol met groepen mensen die een picknick hielden. Ik zag een foto van hoe het er achteraf uitzag, nadat iedereen was vertrokken. Hetzelfde oordeel: een slagveld... Ik kan me voorstellen dat hier inderdaad ook wat 'fylleri' te bezichtigen was.In de namiddag begonnen de nations met hun activiteiten. Voor de trouwe lezers onder jullie, ik heb het concept geloof ik uitgelegd in het overzicht van mijn reis naar Lund. Nog eens kort dan. 'Nations' zijn te vergelijken met wat men in Leuven de faculteitsverenigingen noemt (cfr VTK, Medica, Farma, enz.) Het verschil is dat ze in Zweden georganiseerd worden volgens regio. Zo is er een nation voor studenten die in Stockholm wonen, of in Värmland, Norrland enz. Dit houdt echter geen enkele verplichting in dwz je kan lid worden van welke nation je maar wil en je lidmaatchap geeft je toegang tot activiteiten van alle nations. Dit fenomeen bestaat overigens niet in Stockholm.
Ik kon de activiteiten echter niet bijwonen omdat je daar als bezoeker een 'guest card' voor nodig hebt. In Lund wist men die voor mij te regelen (beter gezegd, kon ik die aankopen), maar in Uppsala was ik daarvoor iets te laat. Daarvoor moet je enigen tijd op voorhand een paspoort (of kopie van) voorleggen e.d.
Maar niet getreurd, de sfeer in de stad opsnuiven was ook de moeite! Bovendien, de muziek en het feestgewoel van de nations strekte zich uit tot voorbij hun fysische afsluitingen. In de Stockholm nation deed men een verwoede poging zoveel mogelijk mensen op een kleine binnenplaats te wurmen. Värmland spande echter de kroon. Eerlijk gezegd was het behoorlijk decadent. Ze waren dan wel niet de enigen, maar een 'champagnedoop' is er wellicht een beetje over: de fonteinen van de vele flessen die geopend werden om de medefeesters een douche te geven hielden lange tijd aan. De våkningstjänst hield een oogje in het zeil.
Omstreeks 15u was er de toespraak van de rector en de mösspåtagning (afname van de mutsen). Dit ging gepaard met allerlei lentegezangen, optochten en tentoonspreiden van vele vlaggen. Het is niet slechts een studentenviering: vele ouderen komen er ook op af, vaak alumni, om andermaal mee de muts te heffen. Het evenement ging door aan de Carolina Rediviva, de bibliotheek.Daarna hervatten de meer studentikoze activiteiten zich weer. Ondanks het beeld dat ik tot hiertoe geschetst heb, is Valborg niet enkel een studentenfeest. In feite zijn er ook heel wat families met kleine kinderen op de baan. In elk park is wel iets te doen, voor groot en klein. Verder worden er ook zaken als een diner en een bal georganiseerd. Toch, ik zou kleine kinderen niet alleen op straat laten rondlopen (hoewel ik niet denk dat er echt iets zou gebeuren). Afgezien van een boel licht geïntoxiceerde jongeren die op pad zijn, ligt er gewoon een hele hoop glazen flessen en veel rommel, waar je ook gaat (als ik het statiegeld had geïnd, was ik nu een rijk man; als ik alle halfvolle flessen had geleegd, zou ik nu [2 dagen later] nog steeds last hebben van een kater).
Zoals ik zei, had ik geen kaart voor de nations kunnen bemachtigen. Bijgevolg vertrok ik rond een uur of 17-18 weer naar Stockholm. Opnieuw waren er blijkbaar heel wat anderen die het met me eens waren. Laat ik er nog aan toevoegen dat de trein een interessant antropologisch onderzoeksgebied was.
In Stockholm was er natuurlijk ook het een en ander te doen. s'Avonds woonde ik een fakkeltocht
en het ontsteken van een enorm vuur op Riddarholmen bij. Het was enige tijd geleden dat ik zo'n groot vuur zag. Ook hier een massa volk, meer dan ik verwacht had. Een divers publiek: heel jong tot heel oud. Traditionele liederen passeerden de revue. De grote festiviteiten in Stockholm waren eerder die dag doorgegaan in Skansen, het openluchtmuseum waar zowat alle feestdagen gevierd worden. Ik wil toch proberen daar met Midzomer langs te gaan...
Het leek in elk geval kalmer in de hoofdstad dan in Uppsala, maar toch meldt de politie een 200-tal incidenten. Ah, big city life! :)
Ten lange leste liep de dag ten einde en keerde het besef van de dagelijkse routine weer terug. De examens komen immers beangstigend dichtbij (Zweeds op 14 mei) en er resten ook nog taken, het verder plannen van mijn vakantie in juni etc. Daar bovenop is er diezelfde 14 mei Quarnevalen, een driejaarlijkse gigantische carnavalstoet. Na het examen meteen daarheen dus!! Ik begrijp hun planning toch niet al te best...te weten dat het veelal studenten zijn die in de stoet meegaan...
Wens jullie het beste uit een lenteachtig Stockholm!
Lieven
